Үтүө санаанан салайтараллар  

Киһи ис санаатыттан, тус баҕатынан үтүөнү үксэтэрэ, тарҕатара, күнтэн күн дьоҥҥо көмөлөһөрө, үтүө дьыаланы оҥороро – олохпут биир сырдык, ыраас көстүүтэ буолар. Волонтер диэн бэйэтин баҕа санаата баһыйан, үтүө санааттан көмөнү, туһаны оҥорор киһи диэн быһаарыахха сөп. 

Волонтер үлэтэ хас да хайысхаҕа арахсар:

  • Тулалыыр эйгэҕэ, кыаммат дьоҥҥо көмөлөһүү, өйөбүл буолуу;
  • Тыа, сир-уот тупсарын туһугар ыытыллар үлэлэр, кыылга-сүөлгэ көмө;
  • Үрдүк таһымнаах тэрээһиннэргэ кыттыы, көмөлөһүү;
  • Чөл олоҕу тарҕатыы, спортивнай тэрээһиннэргэ көмөлөһүү;
  • Бэйэ баҕанан хаан туттарыы, донор буолар быһыыга-майгыга тирэх, өйөбүл буолуу;
  • СМИ өттүгэр көмөлөһүү, тарҕатыы;
  • Медицинаҕа, доруобуйаҕа сыһыаннаах тэрээһиннэргэ кыттыы;
  • Дойдуга бэриниилээх буолуу, ол туһугар ыытыллар быһыыга-майгыга кыттыы.

Арассыыйа үрдүнэн тыһыынчанан волонтер баар. Хас биирдии региоҥҥа, куораттарга үтүөнү оҥорор, көмөлөһөр, ону тарҕатар дьон күнтэн күн аайы элбиир. Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр волонтердар штабтара эмиэ күүскэ үлэлиир. Саха сиригэр 36.000 киһи волонтер буолара бигэргэтиллэн турар, ол эрэн бэйэлэрин волонтер диэн бигэргэппэтэх дьон эмиэ элбэх.

Абый орто оскуолатыгар «Дьоҕур» диэн волонтер этэрээт үлэлиир. 7 кылаастан саҕалаан 11 кылаас үөрэнээччилэрэ сылдьаллар. Кинилэр ситиһиилэрин, кыайыыларын-хотууларын туһунан хаһыакка хаста да сырдатан турабыт. Оҕолорбут дьоҥҥо элэккэй санаалара, аһыныгас майгылара олохторугар туһалаах буолуоҕа диэн хайаан да эрэнэбит уонна билэбит. Оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан волонтердаабыт оҕолор, студенныыр кэмнэригэр ол үтүө дьыалаларын бырахпакка, салгыы үлэлииллэрэ, дьоҥҥо, уопсастыбаҕа көмөлөһөллөрө үөрдэр. Мин бүгүн Абый орто оскуолатын араас сыллааҕы выпускниктара үөрэхтэрин таһынан волонтердуулларын, уопсастыбаннай дьыалаҕа кытталларын туһунан киэн тутта сэһэргиэхпин баҕардым.

Оскуолабыт биир чаҕылхай выпускнига Максим Дохунаев устудьуоннуур кэмигэр  Бүтүн Россиятааҕы «Волонтеры-медики» хамсааһын чилиэнэ, «Доброволец Якутии» анал бэлиэ хаһаайына. Билигин Дьокуускайга эпидемиолог бырааһынан республикатааҕы офтальмологическай кииҥҥэ үлэлии сылдьар.  Карина Никулина эмиэ устудьуоннуур сылларыгар араас тэрээһиннэри, сийиэстэри ыытыыгар көмөлөһөр событийнай-культурнай волонтер этэ. Билигин номнуо үрдүк үөрэхтээх специалист, республикатааҕы психологическай киин тутаах үлэһитэ, логопед. Соторутааҕыта улуус оскуолаларыгар, уһуйааннарга көмө семинар, үөрэх ыыта кэлэ сылдьыбыта.

Дайаана Томская – педагогическай институт устудьуона. Университет  иһинэн ыытыллар культурнай-маассабай үлэ волонтера.  ХИФУ устудьуоннарын профосюзнай  тэрилтэтин (ППОС), «Молодая гвардия» (МГЕР-Молодая гвардия Единой России) партия чилиэнэ.

Оксана Слепцова – педагогическай институт устудьуона, активистка. «Лучший мастер Штаба студенческих отрядов-2024» номинация кыайыылааҕа. Краснодарскай кыраайга гостиничнай-оздоровительнай комплекска хаһыс да сылын баран көмөлөһөр, волонтердуур. Элбэх махтал суругунан, анал бэлиэлэринэн наҕараадалаах. Кини маннык кэпсээтэ: «М.К. Аммосов аатынан хотугулуу-илиҥҥи федеральнай университет устудьуона үөрэҕин таһынан араас общественнай тэрилтэҕэ кыттыһыан сөп. Онно биир ураты «Российские студенческие отряды (РСО)» диэн баар. Бу тэрилтэ уратыта —  сайыҥҥы  үлэ семестригэр  ханнык баҕарар этэрээккэ хамнас аахсан үлэлиигин.  РСО-ҕа уопсайа 8 хайысха баар: педагогическай лааҕырдарга вожатайынан,  тыа хаһаайыстыбата —  Камчатка, Сахалин куораттарга балык заводтарыгар, сервис өҥөтө — Россия курортнай куораттарыгар Сочига, Анапаҕа, Геленджикка  баран отелльарга горничнайынан, официанынан, быыһааччынан үлэлиэххэ сөп.  Тутуу этэрээттэрэ дьиэ тутуутугар, көтүрүүтүгэр үлэлииллэр. Аналлаах (специализированные отряды) этэрээт  хас да хайысхаҕа арахсар: быыһыыр, бэрээдэги көрөр, волонтер уонна медицина.  Маны таһынан, тимир суолга, поезтарга үлэлиир проводниктар этэрээттэрэ уонна 14 саастаах оҕолорго  үлэ этэрээттэрэ бааллар. Кинилэр лааҕырдарга, оҕо былаһааккаларыгар үлэлиэхтэрин сөп. Быйыл Кыайыы 80 сылынан «Снежный десант РСО. Десант Победы» Бүтүн Россиятааҕы патриотическай акцияҕа кыттан кэллибит. Уус Алдан, Хаҥалас нэһилиэктэригэр олохтоохторго, кырдьаҕастарга, көмөҕө наадыйааччыларга күүс-көмө буоллубут. Хаар түһэрии, күрдьүү, муус таһыы, мас хайытыы, саһаан үлэтэ тыа сиригэр хаһан да бүппэт.  Улахан кылаас оҕолоругар профориентационнай бэсиэдэлэри, квест-оонньуулары, волейбол күрэҕин ыыттыбыт. Олохтоохторго кэнсиэр көрдөрдүбүт. Мин сайын ахсын маннык  Россиятааҕы устудьуон этэрээттэригэр үлэлиибин, сири-дойдуну көрөбүн, эргиччи сайдабын.

Бу күннэргэ  «За НАС» диэн эдэр ыччат десана – активист, волонтер устудьуоннар Анаабыр улууһугар баран, Улуу Кыайыы 80 сылыгар аналлаах тэрээһиҥҥэ кыттан кэллилэр. Манна биһиги оскуолабыт выпускниктара Вадим Садовников, Виолетта Новикова, Виктория Стручкова араас үөрэх кыһаларыттан кыттан кэлбиттэрэ эмиэ киһи киэн тутта кэпсиир сонуна. Ыччаттар кэнсиэрдээн, анал байыаннай дьайыыга сылдьар оҕолордоох төрөппүттэргэ көмөлөһөн, араас акциялары ыытан кэлбиттэрэ. Бу туһунан «Айар уус» креативнай индустрия колледжын I курсун устудьуона Виктория маннык кэпсиир: «Мин фотограф идэтигэр үөрэнэ сылдьабын. «Земалар» диэн саха сирин улуустарын  студеннарын түмсүүтэ. Активист студеннар бу түмсүүгэ киирэн, араас тэрээһиннэри ыытарга көмөлөһөбүт. Бу кыһын миэхэ Абый  студеннарын землячествотын салайааччыта Виолетта Новикова ыччат десана массыынанан Анаабыр улууһугар барар, барсаҕын дуо диэн звоннаабыта. Үөрэхпэр тута көҥүллээбиттэрэ. СВФУ, АГАТУ устудьуоннарын кытта сырыттыбыт. Анаабырга оскуола выпускниктарыгар профориентационнай бэсиэдэлэри, дискотека тэрийдибит, вожатайдаатыбыт, кырдьаҕастарга муус, мас таһыытыгар көмөлөстүбүт. Бу мин бастакы улахан айаным. Араас үөрэх кыһатын устудьуоннарын кытта сылдьан, элбэх доҕоттордоннум. Билигин да ол оҕолорбутун кытта билсэбит, күүлэйдиибит.  Хаһан да умнуллубат, чаҕылхай сырыыны сырыттым, астынным».

Ытыктыыр  ветеран учууталларбыт эмиэ волонтердар.   Ариан Томскай, Галина Слепцова үүнэн эрэр көлүөнэҕэ тус холобурдарынан, үлэлэринэн-хамнастарынан төрөөбүт дойдуга тапталы иҥэрэллэр. Ариан  Тимофеевич дьиэтиттэн чугас сытар территориялары биир да ыһылла сытар маһа, бөҕө суох гына куруук хомуйа сылдьар. Ферма таһын, оттуу барар суоллары, отоннуур сирдэри, забойня территориятын, урукку ньирэй сарайын — барытын хомуйбута. Галина Константиновна саас, сайын ахсын  бөһүөлэк кырыы өттүн, эргэ хотон таһын хомуйан, ыраастаан кэбиһэр үтүө үгэстээх.

Үтүө дьыала ис сүрэхтэн тахсар. Оннук дьон баар буоллаҕына олох уонна уопсастыба сайдар. Киһи киһиэхэ, тулалыыр эйгэҕэ кыра да үтүөнү оҥордоҕуна, көмөлөстөҕүнэ, кини өҥөтө онно улахан буолуон сөп. Онон син биир хаһан баҕарар киһи киһиэхэ, айылҕаҕа, кыылга-сүөлгэ харыстабыллаах сыһыана, көмөтө, өйөбүлэ наада.

 

Анна ЧИРКОВА.