Бу нүөмэргэ сыралаах үлэҕэ бэриниилээх, кэлэр көлүөнэҕэ холобур буолар кэрэ киһи туһунан кэпсиибит. Идэтинэн зоотехник, сүөһү-ас туһунан барытын билэр-көрөр, айылҕалыын алтыһар киһи, ол эрэн олоҕун суола кинини атын хайысхаҕа — үп-харчы эйгэтигэр, финансист үлэтигэр сирдээбит.
Бүгүҥҥү нүөмэр дьоруойа — Абый нэһилиэгин олохтооҕо Мария Черемкина.
Мария Васильевна Сэбиэскэй бириэмэ оҕото буолан оскуолатааҕы сыллара ол кэмнээҕи сиэринэн ааспыта. Октябрёнок, пионер, комсомол ааттарын чиэстээхтик сүкпүтэ. Мария оскуоланы бүтэрэн баран «Оскуола – Производство – ВУЗ» диэн ыҥырыыны ылынан, Абый совхозка «Быйаҥ» ыччат-комсомольскай ферматыгар 2 сыл дайаарканан ситиһиилээхтик үлэлээбитэ. Ол курдук социалистическай күрэхтэһии кыайыылааҕа буолан Российскай наҕараадалаах, босхо путевканан герой-куораттарынан күүлэйдээн кэлбитэ.
Устудьуоннуур сыллара Илин Сибиир биир кырдьаҕас куоратыгар Иркутскай ааспыта. Иркутскайдааҕы ТХ институтун зооинженернай факультетын бүтэрбитэ. Ыраах сылдьар буолан дьиэтин олус ахтара, ол да буоллар эдэр киһи сиэринэн араас күрэхтэргэ кыттан, элбэх доҕордонон 5 сыла биллибэккэ ааспыта. Бииргэ үөрэммит кыргыттарын кытта күн бүгүҥҥэ диэри сибээһин быспакка алтыһар.
Үөрэҕин бүтэрээт дьиэтигэр, дойдутугар кэлэн зоотехнигынан үлэлии сылдьан Абый совхозка босхоломмут комсомол секретэринэн талыллыбыта. Абый, Муҥурдаах ыччаттарын түмэн үлэ күөстүү оргуйар, күрэхтэһиилэр, концердэр, уопут атастаһыы диэн ыччаттар хардарыта сылдьыһыылара тэриллэр. Бу кэмҥэ кинини коммунистическай партия чилиэнинэн ылаллар. Ол киниэхэ үрдүк эппиэтинэһи ирдиирин өйдөөн, эмиэ үлэтэ-хамнаһа элбиир.
1986 сылтан бэйэтин идэтинэн Абый отделениетыгар зоотехнигынан үлэтин салҕыыр. Бу кэмҥэ тыа хаһаайыстыбата күүскэ сайдан ынах-сылгы ахсаана элбээн, саҥа фермалар тутуллан, Абый совхоз киин уһаайбата көһүүтэ элбэх үлэни эрийэрэ. Бу ыарахан үлэттэн толлубакка оту тутааһыҥҥа, сүөһүнү көһөрүүгэ, күһүҥҥү забой кэмигэр үлэһиттэрин кытта тэбис-тэҥҥэ сылдьыһара. Ол курдук совхозтар ыһыллар кэмнэригэр диэри үлэлээбитэ.
1994 сыллаахха Абый нэһилиэгин дьаһалтатыгар специалиһинэн үлэлии киирэр. Бу кэмҥэ бухгалтер үөрэҕин кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрэр уонна 1995 сылтан 2002 сылга диэри бухгалтерынан, 2008 сылга диэри сүрүннүүр бухгалтерынан үлэлиир. Бу идэтигэр эмиэ туох баар сатабылын, билиитин туһанан дьаныардаахтык үлэлиир. 2008 сылтан нэһилиэк баһылыгын финансово-экономическай хайысхатын солбуйааччытынан күн бүгүнүгэр диэри үлэлии сылдьар.
Үлэлиир сылларыгар нэһилиэктэрэ сайдарын туһугар элбэх проектарга, конкурстарга кыттан элбэх саҥа сүүрээни киллэрбиттэрин нэһилиэнньэ билинэр, махтанар уонна элбэх наҕараада туоһулуур. Нэһилиэк общественнай, культурнай, спортивнай үлэлэригэр биир саамай активнай кыттааччы, көҕүлээччи буолар.
Төрөөбүт дойдутуттан харыс да халбарыйбакка биир сиргэ үлэлээн, тэрилтэ, нэһилиэк, улуус сайдыытыгар, үбүн-харчытын таба туһаныыга бэйэтин улахан кылаатын киллэрбитэ. Кини кыһамньылаах, эппиэтинэстээх үлэтин биир кэмҥэ үлэлээбит салайааччылара, коллегалара өрүү кэрэхсииллэрин, үрдүктүк сыаналыылларын элбэх ахтыылартан ааҕабыт, билэбит.
Мария Васильевна киһи быһыытынан сүрдээх сэмэй, аһыныгас дууһалаах, киһиэхэ барытыгар көмөлөһөр-сүбэлиир майгылаах, эйэҕэс сыһыаннаах, туохха барытыгар сатабыллаах дьаһаллаах буолан дьонун-сэргэтин махталын ылыан ылар. Халын аймаҕы түмэр, араас тэрээһиннэри тэрийэр, барыларын холбуур, ситимниир бас-көс киһилэрэ-эдьиий Маайалара.
Ытыктыыр, убаастыыр киһибитин Мария Васильевнаны бар дьоно үлэтигэр олус бэриниилээх, суот-учуот үлэтигэр чиэһинэй, туочунай, солбуллубат мындыр толкуйдаах, ытыктанар үлэһитинэн билинэбит.
Анна ЧИРКОВА.
Материал «Аймахтар ааҕыылара» конференция дакылаатыттан туһанылынна.