Өбүгэ саҕаттан сир-сир айыы ураты дьоҕурдарынан, талааннарынан, күүстэринэн-уохтарынан кэпсээҥҥэ киирбит, уос номоҕо буолбут ытык дьонноох буолаллар. Абыйдарга оннук уос номоҕо буолбут дьоммутуттан биирдэстэрэ, күөгэйэр күнүгэр сылдьан Сахатын сирин, төрөөбүт Абыйын аар саарга аатырдыбыт чулуу тустуукпут Николай Петрович Неустроев буолар. Кини — тустууга ССРС, РСФСР чөмпүйүөнэ, РСФСР уонна Саха АССР үтүөлээх тренерэ, Абый улууһун бочуоттаах олохтооҕо. «…68 киилэ курдук быыппастар былчыҥнаахтар тустар ыйааһыннарыгар үрдүк таһымҥа тустан, «Хотугу холорук» диэн ааттаммыта», — диэн Иннокентий Макаров дэлэҕэ даҕаны этиэ этэ дуо…
Николай Петрович билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор, 80-с хаарыгар үктэммит ытык кырдьаҕас. Кини талааныгар сүгүрүйэн, үрдүк ситиһиилэрин сыаналаан, кэнчээри ыччакка холобур оҥорон, быйыл үбүлүөйдээх сааһын бэлиэтээтилэр. Бу бэлиэ түгэҥҥэ анаан Дьокуускай куоракка «Сайсары уокурук» уонна Белай Горатааҕы оҕо успуордун оскуолата кыттыһан көҥүл тустууга Аһаҕас турнир ыыттылар. Күрэхтэһии туһунан Александр Константинович Новиков кэпсиир:
— Тэрээһин үрдүк таһымнаахтык ааста. Уопсайа 178 бөҕөс кытынна. Оҕолор үрдүк таһымнаахтарын бэлиэтиэм этэ, сүрдээх тыҥааһыннаах хапсыһыылары көрдөрдүлэр. Күрэхтэһии тыына (накала) диэн туспа эйгэ буоллаҕа дии. Күрэхтэһээччи ол эйгэҕэ сылдьан, этинэн-хаанынан биллэҕинэ эрэ, дьиҥнээх спортсмен буолан уһаарыллан тахсар. Дьэ, 3 күннээх күрэхтэһии түмүгэр саҥа ааттар ааттаннылар. Биһиги оҕолорбутуттан Павлов Гоша 3-с бочуоттаах миэстэҕэ тиксэн, Абыйын улууһун ааттатта. Уолаттарбыт Семенов Петя, Степанов Айчилан, Алексеев Лева, Шкулев Мирон, Слепцов Эрсан бары да сүрдээх үчүгэй тыҥааһыннаах киирсиини көрдөрдүлэр. Күрэхтэһии түмүгүнэн Семенов Петя, Алексеев Лев уонна Степанов Айчилан республика араас успуорт оскуолаларыгар ыҥырыы туттулар.
Түгэнинэн туһанан күрэхтэһиини тэрийбит дьоҥҥо, чуолаан Ефимов Павел Александровичка, улууспут аҕа баһылыгар Владимир Вадимович Новиковка, улууспут үөрэҕириитин салайааччытыгар Александр Сергеевич Винокуровка, Дьокуускай куорат 3-с нүөмэрдээх Оҕо успуорт оскуолатын кэллэктиибигэр уонна бары тустуу көрүҥүн сүгүрүйээччилэригэр улахан махталбытын этэбит. Бу тэрээһин барыбытын түмтэ, үгүһү өйдөттө, хас биирдии кыттыбыт спортсмен үтүө түмүк, инники сайдарга тирэх ылыммыт буолуохтаах диэн бүк эрэнэбин. Маны таһынан бу үөрүүлээх түгэҥҥэ биһиги биир дойдулаахпыт, ытыктыыр киһибит өрөгөйдөөх сааһыгар кини үрдүк ситиһиитин сыаналаан өрөспүүбүлүкэбит салалтата уонна улууспут дьаһалтата наҕараада уонна өйдөбүнньүк бэлэх туттарбытыттан ордук үөрдүбүт, киэн тутуннубут.
Оттон үбүлүөйдээх ытык киһибит бэйэтин санаатын бу курдук тиэрдэр:
— Күрэхтэһии сүрдээх үчүгэйдик ааста. Саха сирин улуустарыттан барытыттан кэлэн кытыннылар. Хоту улуустартан, Муоматтан, Абыйтан, Өймөкөөнтөн тиийэ кэлбиттэриттэн астынным, үөрдүм. Аныгы оҕолор тусталларын көрөн инники сайдарга кыах баар эбит диэн эрэх-турах санаатым. Сунтаар, Хаҥалас, Чурапчы, Таатта оҕолорун бэлиэтиэм этэ. Абыйдары астына көрдүм, бэйэм оҕо сааспын санаан уйадыйдым, үөрдүм даҕаны (күлэр). Оҕолорго туһаайан дьарыккытын олох быраҕымаҥ, сайдыҥ, саха тустуутун сайыннарыҥ, үрдүк таһымҥа таһаарыҥ диэм этэ.
Бу курдук чаҕылхай талаанынан, дьаныардаах дьарыгынан успуорт үрдүк чыпчаалыгар тахсыбыт ытык киһибит олук охсубутун холобур оҥостон, кэнчээри ыччат суолун туһаайар, үтүөҕэ сирдиир тэрээһиннэр өссө да буола турдуннар.
Лариса СЛЕПЦОВА.