Тыа дьоно быйыл сылгыга ыарахан кыстык кэлээри гынна диэн дьиксинэллэр. Онон эрдэттэн тэрээһиннээхтик бэлэмнэнэн киирэргэ үлэ барар. Бу туһунан тыа хаһаайыстыбатын управлениетын салайааччыта Анисия Черемкина нэдиэлэтээҕи тэрилтэ салайааччыларын сүбэ мунньаҕар иһитиннэрбитэ. Суһал штаб мунньаҕын түмүгүнэн нэһилиэктэринэн от саппааһа чуолкайдаммыт. Олохтоох баһылыктарга сылгы кыстыгар бэлэмнэнии үлэтин күүһүрдэр тустаах дьаһаллары ылалларыгар сүбэ быһыытынан этиллибит.
Улуус үрдүнэн бу күҥҥэ 516 ынах сүөһү, 1679 сылгы баар. Былырыыҥҥы оту холбоон 1868 туонна от баар (95 % хааччыллыы). Нэһилиэктэринэн ылан көрдөххө абыйдар 695 т., дьооскулар 230 т., майыардар 117 т., сыаҥааннаахтар 460 т., уолбуттар 298 т. оттоохтор.
Майыар нэһилиэгин тыа хаһаайыстыбатыгар исписэлииһэ Алексей Аргуновтан сылгы кыстыгар бэлэмнэрин ыйыталастым.
– Ааспыт сайын ыарахан балаһыанньаны аахсыбакка сүөһүлээх хаһаайыстыбалар кыахтарынан оттообуттара. Бүгүн от саппааһа 176 туоннаҕа тэҥнэһэр. Бу от кыстыгы туоруурга тиийиэхтээх этэ.
Быйыл хаһааҥҥытааҕар да эрдэ халыҥ хаар түһэн, сылгыга ыарахан кыстык буолар балаһыанньалаах. Манан сибээстээн улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын управлениета кэккэ дьаһаллары ылла, нэдиэлэ аайы сибидиэнньэ хомуйар. От саппааһын, төһө эбии аһылык наада буоларын суоттанныбыт.
Сылгы эбии аһатыыга эрдэ киирэр түгэнигэр от саппааһа тиийбэт. Онон кыстыкка быйылгы төрүөҕү хаалларбакка быһаардыбыт. .
Сылгы ахсаана идэһэ кэнниттэн чуолкайданыа. Күһүммүт уһаан, сирбит тоҥмокко буранынан ыраах барбаппыт.
Нэһилиэккэ уопсайа барыллаан 157 сылгылаахтар. Биэтэ – 103.
Оттон Муҥурдаахха сылгылаах дьон сүөһүлэрин бөһүөлэк таһыгар чугаһаппыттар. «Хаар анна барыта уу, обуойа халыҥа сүрдээх, нэһиилэ кэллилэр. Билиҥҥиттэн окко киирдэхтэринэ ханныктаах да от тиийбэтэ буолуо», — диэн сэрэхэдийэллэр.
2016 сыллааҕы ыарахан кыстык сылгыга улахан охсууну таһаарбытын өйдүүбүт. Кыстык өссө саҕаланыан иннинэ сирин өссө ситэ тоҥорбокко туран, мэктиэтигэр сылгы баһа уонна арҕаһа эрэ көстөр буола халыҥнык хаардаан, чахчы уустук балаһыанньаны үөскэппитэ. От, комбикорм, эбиэс тиэрдиллэн, 200-тэн тахса тыһы убаһа уонна атыыр соноҕос атыылааһын бэрээдэгинэн бэриллэн, балаһыанньаттан тахсыллыбыта. Быйыл кыстыкка эрдэттэн тэрээһиннээхтик бэлэмнэнэн киирдэххэ түмүгэ этэҥҥэ буолуо.
Сусанна Никитина.