Белай Гораҕа кыраайы үөрэтэр музейга бөһүөлэк ветераннарын актыыбын уонна музей көҕүлээһининэн «Эн комсомол – мин дьолум» тэрээһин буолан ааста.
Бэтэрээннэр сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Анастасия Корякина кэпсиир:
«Күн-дьыл тохтоло суох иннин диэки хардыылаан иһэр, ону кытта тэҥҥэ урукку ыччат лидердэрэ кырдьан ветеран буолан олоробут. Ол эрээри комсомол кэккэтигэр сылдьыбыт, үлэлээбит күүрээннээх кэмнэрбит умнуллан хаалбаттар. Комсомолга үлэҕэ, үөрэххэ буһуу-хатыы оскуолатыгар уһаарыллыбыт, Ийэ дойдуга муҥура суох итии таптал, бэриниилээх буолуу тыыныгар иитиллибит бэтэрээннэр мустан, эдэр сааспытыгар төннөн, комсомольскай мунньахтаатыбыт. Комсомол эппиэтинэстээх, эрчимнээх, өрө күүрүүлээх үлэтин-хамнаһын ахтан-санаан аастыбыт.
Оройуоммутугар комсомолецтар үлэ бары салааларыгар ситиһиилээхтик үлэлииллэрэ. Мин Муҥурдаах «Сарыал», Настасия Никонова Абый «Быйаҥ» ыччат-комсомольскай фермаларыгар үлэлээбиппитин ахтан аастыбыт. Ыччаты түмэр, партия уурааҕын олоххо киллэрэр соруктаах «Оскуола – производство — үрдүк үөрэх» республикатааҕы бачыымы өйөөн, ыҥырыы таһааран Алефтина Черемкина комсомол путевкатынан Уолбут «Дьүкээбил» ыччат комсомольскай ферматыгар тахсыбытын кэпсээтэ. Күндү ыалдьыппытынан комсомол путевкатынан Сунтааартан Муҥурдаах отделениетыгар кэлэн үлэлээбит Елена Ильяхова буолла. Кини Сыаҥааннаахха комсомолецтар үлэлэрин сиһилии кэпсээн мустубут дьон сэҥээриитин ылла.
Абый комсомолецтара уонна ыччаттара үлэҕэ, үөрэххэ өрүү көхтөөх буолаллара. Араас элбэх общественнай үлэни толороллоро, элбэх субботниктар буолаллара — хотоннору өрөмүөннээһин, тэрилтэлэргэ мас, муус бэлэмнээһинэ, кэнсиэртэргэ кыттыы, таба ааҕыыта, субан сүөһүнү көһөрүү, оттооһуҥҥа кыттыы, бөһүөлэги ыраастааһын, о.д.а. элбэх араас үлэлэри ыытарбыт. Эйэ фондугар үбү киллэриигэ комсомольскай тэрилтэ бастакынан кыттара. Бары ыытыллар тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кыттарбыт, тэрийсэрбит.
Бу киэһэ ыччаттар сүрдээх интэриэһинэй Квиз тэрийэн ыыттылар. «Зарница», «Молодая гвардия», «Путевка» хамаандаларга арахсан 6 этаптаах комсомол саҕанааҕы кэм туһунан боппуруостардаах күрэхххэ кытынныбыт. Оонньуу түмүгүнэн «Зарница» — I, «Молодая гвардия» — II, «Путевка» хамаанда III миэстэ буоллулар, грамоталарынан, минньигэс аһынан наҕараадаланнылар.
Комсомол туһунан уостан түспэт улуу ырыалары өрө көтөҕүллүүллээхтик ыллаан дьиэрэттибит. Комсомол кэккэтигэр хатарыллан улааппыт оҕолор буоларбытын үрдүктүк тутан «Эн комсомол — мин дьолум!» ырыанан тэрээһиммитин үөрүүлээхтик түмүктээтибит».
Комсомол иҥэрбит үйэлээх сыаннастарын – төрөөбүт дойдуга тапталы, ытык иэһи, үлэһит буолууну, бэриниилээх буолууну бэйэлэрин өйдөрүгэр-санааларыгар илдьэ сылдьар комсомол ииппит дьоно күн да бүгүн ыччакка бэйэлэрин олохторунан бастыҥ холобур буола сылдьаллар.
Ити кэмҥэ (1966 с.) комсомолтан үүнэн Сыаҥааннаах ыччата Николай Иванович Соломов Комсомол уобаластааҕы комитетын бастакы секретарынан талыллыбыта. «Онтон ыла үлэ эстафетатын оччотооҕу эдэр көлүөнэ илиигэ ылбыта. Комсомол 1966 сыллаахха буолбут уобаластааҕы комитетын кэмпириэнсийэтин уураахтарын олоххо киллэриигэ үлэ күүскэ ыытыллыбыта» диэн ахталлар республикатааҕы комсомол активистара.
Сусанна Никитина.