Балаҕан ыйын 7 күнүгэр 1964 сыллаахха Муҥурдаах нэһилиэгэр күн сирин көрбүт Галина Стручкова – Абый улууһун ураты талааннаах, иэйиилээх ырыаларын суруйбут мааны айар куттаах Далбар хотун буолар.
Кини олоҕун суола оскуоланы бүтэрэр сылыттан, 1981 с. саҕаламмыта. Дьокуускай куоракка баран иистэнньэҥ уустук, ол эрээри нарын идэтин баһылаан, 1983 сыллаахха тапталлаах дойдутугар Муҥурдааҕар эргиллэн кэлбитэ. Онтон 1984 сыллаахтан кини ис дууһатын иэйиитэ, айар үлэтэ күүскэ тэбэн тахсыбыта.
Галина Николаевна хоһоонноро нарын, сырдык иэйиилээх уонна дойдуга тапталынан угуттаммыт буоланнар, дьон сүрэҕин туппут үйэлээх ырыалар буолбуттар. Кини үгүс хоһооннорун Олег Черемкин – Өлүөкэ Кубалыы ырыа гынан көтүппүтэ. Ол курдук «Мин дойдум», «Гитараҕа, эн оонньоо», «Сааскы кэм», «Хотугу сааскыта», «Доҕорбор», «Саныыбын», «Эйиигин суохтуубун» уонна «Аттыбар эн суоххун» курдук биллиилээх айымньылар норуот сөбүлээн истэр, ыллыыр ырыалара буолан күн сирин көрбүттэрэ.
1985 сыллаахха Дьокуускай куоракка А.С. Пушкин аатынан тыйаатырга үрдүк таһымнаах Абый улууһун күннэрэ ыытыллыбыттара. Оччолорго талааннаах ырыаһыт Степан Новиков, Галина Стручкова суруйбут “Мин дойдум” диэн ырыатын аан бастаан сыанаҕа толорон, үгүс дьон дууһатын долгуппута, төрөөбүт сирдэринэн киэҥ туттуу, астыныы күүһүн уһугуннарбыта. Бу ырыа Абый улууһугар гимн кэриэтэ ылыныллан уостан түспэт, өлбөт-сүппэт аналламмыта. Кырдьык да, үйэлээх ырыа дьыл-хонук аастаҕын аайы күүһүрэн иһэр уратылаах.
Ырыа айааччы уонна толорооччу айар куттара өссө биир ситиһиини аҕалбыта. 2011 сыллаахха улуус иһинэн саҥа гимн суруйуутун куонкуруһа биллэриллибитигэр, Галина Стручкова уонна Степан Новиков кыттыһан «Абый – ийэ сир дойдубут” диэн ураты ырыаны суруйбуттара. Бу айымньы улахан биһирэбили уонна үрдүк сыанабылы ылбыта. Билигин бу ырыа “Кыраһа” ансаамбыл толоруутугар ураты иэйиилээхтик, долгутуулаахтык ылланан, улуус мааны ырыатыгар кубулуйда.
Галина Николаевна Стручкова айбыт сырдык, уйан иэйиилээх ырыалара Абый сирин дьонун-сэргэтин кутун тута, төрөөбүт дойдуга тапталы уһугуннара туруохтара турдаҕа.
«Хотугу дойдубар»
Галина Стручкова тыллара,
Олег Черемкин -Өлүөкэ Кубалыы матыыба.
Сырдык күн ыһыллар
Уу-чуумпу үрүҥ түүн,
Мин ырыам тардыһар
Дьүкээбил суһумар.
Дьиктилээх музыка
Дууһабар иһиллэр,
Дьол ыраас таптала
Дойдубар тарҕанар.
Кытыастар уоттара
Сандаара оонньууллар,
Сулустаах халлааҥҥа
Үөрдэнэ көтөллөр.
Хоту дойдубар
Сыдьаайа сырдаата,
Уйаҕас сүрэҕэр
Үөрүүнү түстээтэ.
1985 с.
«Абый – ийэ сир дойдубут»
Галина Стручкова тыллара,
Степан Новиков матыыба.
Сүүһүнэн көстөрдөөх тайҕаҕа
Айыллан, тэнийэн тураҕын,
Сүрэхтэн сыыйыллар ырыаҕа
Алгыстаах тылынан дуорайдыҥ!
Хос ырыата:
Абый — ийэ сир дойдубут,
Абый – тапталлаах кыраайбыт!
Арый кэскиллээх кирбиигин,
Аһыый инники тускулгун!
Үрдүк таас хайалаах мырааннар,
Быстыбат быйаҥнаах байҕаллар,
Илгэлээх Индигир эбэҕэ
Айылҕа анаабыт бэлэҕэ.
Хос ырыата:
Үйэттэн—үйэҕэ биир тэҥҥэ
Төрөөбүт түөлбэбит сайдыаҕа,
Үүнэргэ—сайдарга бу сиргэ
Төлкөбүт олоҕо тупсуоҕа.
Алгыстаах аартыгар Абыйга,
Угуйа, ыҥыра туруохтун,
Тапталлаах Ийэ сир Абыйбыт,
Улуукаан улууһа буолуохтун.
2012 с.
«Кыталыктар»
Галина Стручкова тыллара,
Петр Новиков матыыба
Сааскы халлаан сыдьаайыгар,
Күммүт көмүс кылларыгар
Сэттэ кылба кыталыктар
Эргичийэ көттүлэр.
Кырымахтаах кынаттарын
Санаа курдук далбаатан,
Кылыһахтаах куолаһынан
Кыҥкынаһан бардылар.
Кыталыктар, кыталыктар
Кынталдьыйар кыталыктар,
Кыталыктар, кыталыктар,
Кыраһыабай кыталыктар.
Сылын аайы, сааһын аайы
Сайылыыллар дойдубар,
Кэскиллэрин кэрэһэлии
Уйа тутта кэлэллэр.
Унаар сайын номнуо ааһан,
Кылбаҥнаһан эрэллэр,
Кэрэхсэтиэх бэйэлээхтэр
Элэҥнэһэн аастылар.
2017 с.

Матырыйаалы хомуйан оҥордо Абый улууһун киин библиотекатын библиограва Мария Садовникова.


